Νίκος Φυλακτός – jest greckim kompozytorem, który urodził się, dorastał i ukończył studia muzyczne w Polsce. W wieku 28 lat po raz pierwszy i na dobre przyjechał do Grecji. Kultura oraz tradycje obu krajów kształtowały jego osobowość. Pan Nikos opowiada swoją historię dzieciństwa i młodości na emigracji w Polsce oraz o życiu w Grecji.

Jest Pan Grekiem, ale urodził się Pan i przez wiele lat mieszkał w Polsce. Jak doszło do tego, że Pana rodzice znaleźli się na emigracji?

Dramaty narodów są wszędzie różne. Te dramaty działy się także na swój sposób w Polsce, Grecji i w innych narodach. Dramat polega na tym, że cierpi prosty człowiek, bo Ci, którzy stwarzają wojnę mają swoje interesy, swoje sprawy, ale oni zwykle przeżyją wszystko, a matka, która utraci swoje dziecko, płacze niezależnie od narodowości…

W 1972 roku już po reżimie nastąpiła demokracja w Grecji. Umożliwiło to przyjazd brata mojej mamy do Polski. W 1976 roku odwiedził nas wraz ze swoim synem i synową i po 30 latach spotkał się z moją mamą. Ja po raz pierwszy w życiu widziałem mojego wujka, kuzyna z żoną i kuzynkę. Dowiedziałem się, że po II wojnie światowej miały miejsce różne represje. Ludzie z ruchu oporu byli prześladowani ze strony prawicy. Dla mnie nie jest to ważne czy była to prawica czy lewica. W każdym bądź razie takie represje były…

W jaki sposób dotknęło to Pana Rodzinę?

Moja mama powiedziała do swojej mamy, czyli mojej babci, której ja nigdy nie poznałem: „Mamo, ja wrócę za niedługo, wyjdę na chwilę.” I tak jak wyszła, nigdy nie wróciła… Mama mieszkała w Iraklia Serron w Macedonii. Mam na myśli Macedonię Grecką. Dla mnie Macedonia to Grecja i nic więcej, nie Macedonia stworzona z Jugosławii. Mama została skazana na śmierć i musiała uciekać. Było to jeszcze w czasie wojny w 1945 roku. Bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej szykowała się wojna domowa w Grecji. Wujek opowiadał nam, że babcia, mama mojej mamy, często siedziała na balkonie i ciągle powtarzała: „Vangelija wróci, wróci…” I tak na balkonie, czekając na moją mamę, zmarła…

Całość wywiadu można przeczytać na naszej zakładce Wspomnienia, opowieści i rozmowy.